Plotseling hartkloppingen, benauwdheid en het gevoel dat je de controle verliest? Paniekaanvallen zijn beangstigend, maar goed te behandelen. We helpen je de cirkel te doorbreken.
Behandeling
Paniekaanvallen en paniekstoornis
Wat is een paniekstoornis?
Bij een paniekaanval word je onverwacht overvallen door een golf van intense angst. Je hart bonkt, je krijgt het benauwd, je trilt of zweet, en je kunt het gevoel krijgen dat je flauwvalt, gek wordt of zelfs doodgaat. Na enkele minuten zakt de aanval weer weg, maar de schrik blijft.
Iedereen kan weleens een paniekaanval krijgen. Van een paniekstoornis spreken we als de aanvallen terugkomen en je steeds bang bent voor een nieuwe aanval. Je gaat dan situaties vermijden waar je eerder een aanval had, of waar je niet makkelijk weg kunt: de supermarkt, de snelweg, een volle trein. Dat heet agorafobie.
Een paniekstoornis hoort bij de angststoornissen. Ook voor de algemene informatie over angst kun je terecht op onze pagina over angststoornissen.
Herken je dit?
Tijdens een paniekaanval komen vaak meerdere van deze klachten tegelijk op:
- Hart en adem
Hartkloppingen, een beklemd gevoel op je borst, snel ademen of het gevoel te stikken.
- Duizelig en licht
Duizeligheid, wazig zien of het gevoel dat je gaat flauwvallen.
- Trillen en zweten
Trillen, zweten, het warm of juist koud hebben.
- Tintelingen
Een doof of tintelend gevoel in je handen, armen of rond je mond.
- Onwerkelijk
Alles voelt vreemd of ver weg, alsof je naast jezelf staat.
- Angst voor de volgende
Na een aanval ben je steeds bang dat er weer een komt, en ga je dingen vermijden.
Wat gebeurt er in je lichaam?
Een paniekaanval is het alarmsysteem van je lichaam dat op het verkeerde moment afgaat. Je lichaam maakt adrenaline aan, je hart en ademhaling versnellen: precies wat nodig zou zijn als je moest vluchten. Omdat er geen echt gevaar is, schrik je van die lichamelijke reacties. Je denkt: er is iets mis met mijn hart. Die gedachte maakt je nog angstiger, waardoor de klachten toenemen. Zo ontstaat een vicieuze cirkel.
Het goede nieuws: een paniekaanval is niet gevaarlijk, ook al voelt het zo. In de behandeling leer je die cirkel herkennen en doorbreken.
Paniekaanval of iets met je hart?
Heb je voor het eerst klachten als pijn op de borst of hevige benauwdheid? Laat je dan altijd eerst door je huisarts onderzoeken, of bel bij acute klachten 112. Pas als een lichamelijke oorzaak is uitgesloten, is het zinvol om de paniek psychologisch te behandelen.
Veel mensen met paniekaanvallen zijn al vaker onderzocht en blijven toch ongerust. Ook dat is een bekend onderdeel van een paniekstoornis, en ook daar helpt de behandeling bij.
Paniek of iets anders?
Paniekaanvallen kunnen ook bij andere klachten voorkomen. Een zorgvuldige intake brengt in kaart wat er speelt.
Sociale angst
Paniek die alleen opkomt als anderen op je letten, past eerder bij sociale angst. Lees over angst.
Na een schokkende gebeurtenis
Paniek die samenhangt met nare herinneringen kan wijzen op traumaklachten. Lees over EMDR.
Langdurige stress
Na een periode van overbelasting kan je lichaam met paniek reageren. Lees over burn-out.
Lichamelijke oorzaak
Hart-, long- of schildklierproblemen kunnen vergelijkbare klachten geven. Je huisarts sluit dit uit.
Hoe Amatus paniek behandelt
In een uitgebreide intake brengen we in kaart hoe je paniekaanvallen verlopen, wat ze uitlokt en wat je inmiddels vermijdt. Waar nodig nemen we vragenlijsten af. Na een multidisciplinair overleg bespreken we in een adviesgesprek het behandelplan met je.
Cognitieve gedragstherapie werkt bij een paniekstoornis erg goed. Je leert wat er tijdens een aanval gebeurt, je onderzoekt je angstige gedachten en je gaat oefenen met de lichamelijke sensaties en situaties die je nu vermijdt. Zo ervaar je zelf dat de paniek wegzakt, ook als je blijft.
Zo behandelen wij paniekklachten
De behandeling sluit aan op jouw klachten en tempo.
Psycho-educatie
Begrijpen wat er in je lichaam gebeurt, maakt een aanval minder bedreigend.
Cognitieve gedragstherapie
Je doorbreekt de cirkel van lichamelijke sensaties en angstige gedachten.
Exposure
Stap voor stap weer doen wat je vermijdt, en wennen aan de sensaties die je angstig maken.
Medicatieadvies
Soms kan medicatie ondersteunen. Een psychiater met wie wij samenwerken adviseert daarover.
Wat kun je zelf doen tijdens een aanval?
Deze tips helpen je om een paniekaanval te laten wegzakken:
- Adem langzaam uit
Adem rustig in en langzaam uit, alsof je een kaarsje laat flakkeren. Niet diep happen.
- Blijf waar je bent
Wegvluchten geeft opluchting, maar houdt de angst in stand. De aanval zakt ook als je blijft.
- Benoem wat er gebeurt
Zeg tegen jezelf: dit is paniek, het is naar maar niet gevaarlijk, het gaat over.
- Richt je op buiten
Kijk om je heen en noem dingen die je ziet en hoort. Dat haalt je uit je hoofd.
- Beweeg regelmatig
Wie gewend is aan een snellere hartslag door sport, schrikt er minder van.
- Let op cafeïne
Koffie en energiedrank kunnen hartkloppingen en onrust versterken.
Jouw behandelteam
Bij Amatus GGZ staat er een multidisciplinair behandelteam om je heen. Bijna niemand heeft maar één klacht; vaak is het een combinatie. Daarom kijken behandelaars vanuit verschillende invalshoeken met je mee. Dat is intensief, maar juist heel effectief.
Ons team bestaat uit psychologen, GZ-psychologen, psychotherapeuten en een klinisch psycholoog. Voor medicatieadvies werken we samen met psychiaters. Je regiebehandelaar, altijd een BIG-geregistreerde behandelaar, voert de regie en overziet je hele behandeling.
Zo verloopt je traject
- Stap 1:
Verwijzing
Je huisarts (of POH-GGZ) verwijst je naar Amatus GGZ. Heb je vragen vooraf? Bel of mail ons gerust.
- Stap 2:
Aanmelding en screening
We beoordelen je aanmelding en sturen je een korte vragenlijst. Zo weten we of onze zorg bij je past.
- Stap 3:
Intake
In een uitgebreid gesprek brengen we je klachten, je achtergrond en je hulpvraag in kaart.
- Stap 4:
Behandeling
Samen stellen we een behandelplan op. Een multidisciplinair team behandelt je, individueel of in een groep; je regiebehandelaar houdt het overzicht.
- Stap 5:
Afronding
We evalueren regelmatig. Bij de afsluiting ontvangt je huisarts een verslag, als jij daarmee instemt.
Wanneer is Amatus niet de juiste plek?
Amatus GGZ is een kleinschalige, ambulante praktijk voor volwassenen. Dat betekent dat we niet iedereen de juiste zorg kunnen bieden. We zeggen dat liever eerlijk vooraf, zodat je snel op de goede plek terechtkomt.
- Jonger dan 18 jaar? Dan kun je terecht bij de jeugd-GGZ. Je huisarts of de gemeente helpt je verder.
- Is er nu een crisis, of denk je aan zelfdoding? Bel direct je huisarts of, buiten kantoortijd, de huisartsenpost. Bij levensgevaar bel je 112. Praten over zelfdoding kan anoniem en dag en nacht bij 113 Zelfmoordpreventie: bel 0800-0113 of chat via 113.nl.
- Staat een verslaving op de voorgrond? Dan is gespecialiseerde verslavingszorg de beste eerste stap.
- Is een opname nodig? Wij behandelen alleen ambulant. Je huisarts kan je verwijzen naar een GGZ-instelling met een opnameafdeling.
Veelgestelde vragen over paniekaanvallen
Kan een paniekaanval gevaarlijk zijn?
Een paniekaanval voelt heel bedreigend, maar is op zichzelf niet gevaarlijk. Je valt niet flauw en je hart raakt er niet door beschadigd. Heb je klachten voor het eerst, laat je dan wel eerst door je huisarts onderzoeken.
Wat is agorafobie?
Bij agorafobie vermijd je plekken waar je bang bent een paniekaanval te krijgen, of waar je niet makkelijk weg kunt of hulp kunt krijgen: winkels, het openbaar vervoer, drukte of juist alleen van huis gaan. Het komt vaak samen met een paniekstoornis voor en is goed te behandelen.
Heb ik een verwijzing nodig?
Ja, je hebt een verwijzing van je huisarts nodig. Neem gerust eerst contact met ons op als je vragen hebt.
Hoe lang duurt een behandeling?
Dat verschilt per persoon. Het hangt af van je klachten, van wat je eerder aan behandeling hebt gehad en van wat bij jou past. De een is na een korte behandeling verder geholpen, een ander heeft meer tijd nodig. We bespreken regelmatig samen hoe het gaat en of de behandeling nog aansluit.
Wordt de behandeling vergoed?
Of je behandeling wordt vergoed, hangt af van een aantal voorwaarden:
- Je hebt een verwijzing van je huisarts (of een medisch specialist of bedrijfsarts).
- Er is sprake van een psychische stoornis die onder de verzekerde zorg valt. Niet alle klachten vallen daaronder, zoals aanpassingsproblemen of problemen op je werk of in je relatie op zichzelf.
- Je polis: Amatus GGZ werkt zonder contracten met zorgverzekeraars, dus de vergoeding hangt af van je verzekering. Met de polischecker zie je wat jouw polis vergoedt.
Tijdens de intake beoordelen we of je zorg onder de basisverzekering valt. Is dat niet zo, dan bespreken we dat met je voordat de behandeling start. Je betaalt altijd je eigen risico.
Hoe lang is de wachttijd?
Op onze pagina wachttijden staan de actuele wachttijden voor aanmelding en behandeling. Duurt het je te lang? Dan kan zorgbemiddeling via je zorgverzekeraar helpen.
Wil je weer vrij bewegen zonder angst voor paniek?
Vraag je huisarts om een verwijzing naar Amatus GGZ of neem vrijblijvend contact met ons op. We helpen je graag verder.